Tôi yêu Đà Lạt những hoàng hôn
Có nắng loang loang chiếu vệ đường
Thông hát vi vu quanh triền núi,
Thác gào, tiếng suối gọi yêu thương.
Với bao kỉ niệm đã lâu rồi,
Tôi vẫn nặng lòng mãi không vơi
Đà Lạt thu mình trong tịch lặng,
Băng qua thung lũng, những ngọn đồi.
Tôi nhớ quen quen đóa dã quỳ,
Nở vàng bên cạnh bước chân đi
Rung rinh chiếc lá màu phượng tím
Chúm chím môi cười nụ hoa li.
Một thoáng thần tiên giữa phố nhà
Dáng hồng mang đậm nét kiêu sa
Em lên phố núi nghiêng tà áo,
Quyện lấy mây trời bay thướt tha.
Anh đào khoe sắc đón mùa Xuân,
Đẫm ướt sương đêm vọng gió ngàn
Lành lạnh hơi rừng mờ mịt khói,
Ru hồn trong mắt lệ rưng rưng...
Đâu đó quạnh hiu vẫn thấy còn,
Đồi Cù mườn mượt cỏ xanh non
Tôi nghe câu hát thơ tình tứ,
Đà Lạt rất thầm gợi môi hôn.
JB.Sĩ Trọng.
Thứ Năm, 3 tháng 1, 2019
Làm từ thiện
TỪ THIỆN PHẬT GIÁO & CÔNG GIÁO
HỎI: Có người nói “Phật giáo làm từ thiện mạnh mẽ còn công giáo thì im lìm”. Công giáo có làm từ thiện không?
ĐÁP:
- Công giáo làm từ thiện cách âm thầm. Sự việc đó xuất phát từ lời dạy của Chúa Giê-su: “Khi bố thí thì đừng để tay trái biết việc tay phải làm” (Lời Chúa theo thánh Mát-thêu, đoạn 6, câu 3).
- Thống kê về các hoạt động bác ái Công Giáo trên toàn thế giới:
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2013, Giáo Hội điều hành 5.034 bệnh viện, hầu hết là ở châu Mỹ và châu Phi.
Bên cạnh đó còn có 16.627 trạm xá, chủ yếu là ở châu Phi, châu Mỹ và châu Á; 611 trung tâm chăm sóc người bệnh phong, chủ yếu là ở châu Á và châu Phi; 15.518 viện người già, hay những người bị bệnh kinh niên hoặc những người khuyết tật, chủ yếu ở châu Âu và Mỹ.
Giáo Hội cũng điều hành 9.770 trung tâm trẻ mồ côi, chủ yếu là ở châu Á; 12.082 nhà trẻ, chủ yếu là ở châu Á và châu Mỹ.
Ngoài ra, còn có 14.391 trung tâm tư vấn hôn nhân, chủ yếu là ở châu Mỹ và châu Âu. 3.896 trung tâm phục hồi chức năng xã hội và 38.256 các cơ sở bác ái xã hội khác. (Đặng Tự Do) Nguồn tin: vietcatholic
Lời bàn: Người đời thường đánh giá theo điều họ trông thấy. Tuy nhiên, ta đừng để bị cuốn hút bởi vẻ hào nhoáng bên ngoài, nhưng hãy hành động bằng cái tâm, bằng tấm lòng để việc bác ái từ thiện được lâu dài và mưu ích cho nhiều người.
Lm Mi Trầm
HỎI: Có người nói “Phật giáo làm từ thiện mạnh mẽ còn công giáo thì im lìm”. Công giáo có làm từ thiện không?
ĐÁP:
- Công giáo làm từ thiện cách âm thầm. Sự việc đó xuất phát từ lời dạy của Chúa Giê-su: “Khi bố thí thì đừng để tay trái biết việc tay phải làm” (Lời Chúa theo thánh Mát-thêu, đoạn 6, câu 3).
- Thống kê về các hoạt động bác ái Công Giáo trên toàn thế giới:
Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2013, Giáo Hội điều hành 5.034 bệnh viện, hầu hết là ở châu Mỹ và châu Phi.
Bên cạnh đó còn có 16.627 trạm xá, chủ yếu là ở châu Phi, châu Mỹ và châu Á; 611 trung tâm chăm sóc người bệnh phong, chủ yếu là ở châu Á và châu Phi; 15.518 viện người già, hay những người bị bệnh kinh niên hoặc những người khuyết tật, chủ yếu ở châu Âu và Mỹ.
Giáo Hội cũng điều hành 9.770 trung tâm trẻ mồ côi, chủ yếu là ở châu Á; 12.082 nhà trẻ, chủ yếu là ở châu Á và châu Mỹ.
Ngoài ra, còn có 14.391 trung tâm tư vấn hôn nhân, chủ yếu là ở châu Mỹ và châu Âu. 3.896 trung tâm phục hồi chức năng xã hội và 38.256 các cơ sở bác ái xã hội khác. (Đặng Tự Do) Nguồn tin: vietcatholic
Lời bàn: Người đời thường đánh giá theo điều họ trông thấy. Tuy nhiên, ta đừng để bị cuốn hút bởi vẻ hào nhoáng bên ngoài, nhưng hãy hành động bằng cái tâm, bằng tấm lòng để việc bác ái từ thiện được lâu dài và mưu ích cho nhiều người.
Lm Mi Trầm
Sử khúc bi hùng số 4
Việt Nam chưa lãnh hội Tin Mừng,
Ngay cả đến thời có Quang Trung
Nguyễn Nhạc luôn tìm cách trấn áp
Khó bề rao giảng được Phúc âm(1).
Nguyễn Huệ ra đi quá bất ngờ,
Tin buồn rung chuyển cả Thành đô :
Không người chống đỡ Vương triều nữa
Giấc mộng trăm năm hóa điên rồ.
Giờ đây chỉ có giặc nội xâm,
Thế lực manh nha tháp lại gần
Nguyễn Ánh miền Nam đang chuẩn bị
Đưa quân đánh phá phía Tây Sơn.
Cùng có công lao khai mở đường,
Những ngày máu lửa giữa quê hương
Võ tướng anh tài Nguyễn Hữu Cảnh
Được phong làm Trấn thủ Bình Khương.
Đội quân Gia Định của lần này,
Tướng tài, tướng giỏi chịu ra tay
Di Nguy, Võ Tánh, Lê văn Duyệt...
Bao vị "anh hùng" khác nữa đây ?
Nguyễn Nhạc sai người về Phú Xuân
Để xin cầu cứu viện thêm quân
Không may gặp dịp vua Cảnh Thịnh,
Tham vọng bèn mưu "phản nội thần".
Thêm cảnh nồi da xáo thịt rồi !
Kinh thành đẫm lệ, xác hoa rơi
Anh em huyết tộc dành nhau ghế,
Tranh đoạt chức quyền muốn chiếm ngôi.
Thái Đức(2) trấn thủ được Quy Nhơn
Tiếp tục ra quân đánh trận dồn
Cánh quân Gia Định liền lui rút,
Quang Toản(3) gây sức ép nhiều hơn.
Nguyễn Nhạc uất ức chết nửa chừng,
Võ đài lịch sử gác sau lưng
Hai phe rõ rệt(4) tranh nhau chiếm,
Bộc lộ gia tăng máu kiêu hùng.
Quyết tâm đòi đất tổ Tây Sơn,
Quang Diệu không nguôi nỗi căm hờn
Võ Tánh trung thành luôn cố thủ,
Cuối cùng chấp nhận chết lửa rơm(5).
Trần Quang Diệu dưới quyền Quang Toản
Cùng Phạm Hưng vào thẳng Quy Nhơn
Quân Gia Định giữ thành Diên Khánh,
Nguyễn văn Thành tướng giỏi tài hơn.
Chiếm được thành Diên Khánh, đánh tràn
Bay về tới tận biển Nha Trang
Đưa quân tốc thổi ra Bình Định,
Dồn trú quân vào đất Quảng Nam.
Mộng đánh Quy Nhơn thẳng Bắc Hà,
Theo thuyền, Nguyễn Ánh chuyển ra xa
Công ơn ghi nhớ người mở cõi,
Làm một nên công, lợi nước nhà.
Đầm Thị Nại trời êm biển lặng,
Bỗng một ngày sóng gió nỗi lên
Một trận đánh gây nên chấn động
Tiếng hò reo, lửa cháy vang rền.
Nguyễn văn Thành dàn quân triền núi,
Bên dưới, thuyền bao bọc chung quanh
Rằm tháng Giêng, trăng lên vời vợi
Lửa hung tàn, gió thổi tốc nhanh.
Cả hai bên cân bằng lực lượng,
Võ Di Nguy pháo chắn bay đầu
Lê văn Duyệt lên thuyền chỉ hướng,
Khiến toàn quân quyết chiến lao sâu.
Quân Tây Sơn vô cùng quả cảm,
Các chiến thuyền chao đảo, ngả nghiêng
Lửa mồi lớn trúng thùng thuốc đạn,
Tiếng nổ gầm động địa kinh thiên.
Trận đánh oai hùng Đầm Thị Nại,
Tả quân Văn Duyệt : Mãi ghi danh
Công lao to lớn, vua hậu đải :
Ông làm Tổng trấn đất Sài Thành.
Đặng Đức Siêu tiếp tục tham mưu,
Quân Nguyễn Ánh tiến vào Thuận Hóa
Cửa Thuận An ngày đêm sóng vỗ,
Cọc đóng đều như thuở Ngô vương.
Kinh thành Huế đến giờ thất thủ,
Nét u buồn tựa phủ khăn tang
Quang Toản chạy mang theo tiền của
Mệt lả người, dừng tại Trấn Ninh.
Đẹp biết bao, mối tình chung thủy
Trên cuộc đời hiếm có xảy ra
Trần Quang Diệu gặp người vợ trẻ
Đang cầm quân bảo vệ sơn hà.
Ta bắt gặp anh hùng Nữ tướng,
Đánh xuất thần như một nam nhân
Ở vị trí quân thù tám hướng,
Vẫn hiên ngang khí phách hồng trần.
Bùi thị Xuân(6), ngàn năm ân nghĩa
Đất nước này không thể quên danh
Bà tuẫn tiết - Dưới triều vua Nguyễn
Bị thớt voi dày xéo hoành hành !(7)
Nguyễn Ánh lên ngôi, 1802
Triều đại Gia Long khá lâu dài(8)
Biết cách mở đường ra hải ngoại
Có nhiều thiện cảm với Thừa sai.
Các đấng Thừa sai đến Việt Nam,
Mang theo tình Chúa rộng thênh thang
Phúc Âm khai sáng đời tăm tối,
Gỉai phóng dân mình bớt dị đoan.
Ta thử hỏi rằng một Gia Long,
Dưới Triều, binh lửa đã dẹp xong
Thù nhà nợ nước ai vay trả ?
Máu chảy đầu rơi chẳng thỏa lòng !
Chiến tranh như một sự cuồng ngông,
Thù trả, phạt hình quá dã man(9)
Kiếm đao, cây súng nền quân chủ
Đất nước Đại Nam nhuộm máu hồng.
Gia Long sai đào mồ Nguyễn Huệ
Lấy xương ra giã nát làm phân
Một vị vua tiểu nhân như thế,
Mà dương gian vẫn kính, tôn sùng !
Ông còn xử lăng trì Cảnh Thịnh,
Cùng anh em dòng họ nhà vua
Cho ngựa kéo phanh thây 4 mảnh
Để dân xem như một trò đùa !
Sử khúc bi hùng khùng hơn cả
Vì đây : Cảnh xáo thịt nồi da !
Tây Sơn Nguyễn Huệ nay tan rã,
Để lại Gia Long bá sơn hà(10).
Cảm ơn chúa Nguyễn đã một thời,
Oanh liệt làm nên chuyện đổi ngôi
Cái ác bao đời không rửa được,
Đâu còn vẻ đẹp đọng gương soi ?(11).
CHÚ THÍCH :
LỜI KẾT *
Hỡi đất nước, ngàn năm trôi quạnh quẽ
Trong mơ chiều nhìn lại thuở vàng son
Các vua chúa đi vào giấc ngủ khỏe,
Còn đàn con thao thức nỗi vuông tròn.
JB.Sĩ Trọng.
P/S :* Với 4 số và Lời kết,"Sử khúc bi hùng" xin tạm khép lại tại đây, kính mong những ý kiến đóng góp phê bình và chia sẻ của quý độc giả. JB xin chân thành cảm ơn.
Ngay cả đến thời có Quang Trung
Nguyễn Nhạc luôn tìm cách trấn áp
Khó bề rao giảng được Phúc âm(1).
Nguyễn Huệ ra đi quá bất ngờ,
Tin buồn rung chuyển cả Thành đô :
Không người chống đỡ Vương triều nữa
Giấc mộng trăm năm hóa điên rồ.
Giờ đây chỉ có giặc nội xâm,
Thế lực manh nha tháp lại gần
Nguyễn Ánh miền Nam đang chuẩn bị
Đưa quân đánh phá phía Tây Sơn.
Cùng có công lao khai mở đường,
Những ngày máu lửa giữa quê hương
Võ tướng anh tài Nguyễn Hữu Cảnh
Được phong làm Trấn thủ Bình Khương.
Đội quân Gia Định của lần này,
Tướng tài, tướng giỏi chịu ra tay
Di Nguy, Võ Tánh, Lê văn Duyệt...
Bao vị "anh hùng" khác nữa đây ?
Nguyễn Nhạc sai người về Phú Xuân
Để xin cầu cứu viện thêm quân
Không may gặp dịp vua Cảnh Thịnh,
Tham vọng bèn mưu "phản nội thần".
Thêm cảnh nồi da xáo thịt rồi !
Kinh thành đẫm lệ, xác hoa rơi
Anh em huyết tộc dành nhau ghế,
Tranh đoạt chức quyền muốn chiếm ngôi.
Thái Đức(2) trấn thủ được Quy Nhơn
Tiếp tục ra quân đánh trận dồn
Cánh quân Gia Định liền lui rút,
Quang Toản(3) gây sức ép nhiều hơn.
Nguyễn Nhạc uất ức chết nửa chừng,
Võ đài lịch sử gác sau lưng
Hai phe rõ rệt(4) tranh nhau chiếm,
Bộc lộ gia tăng máu kiêu hùng.
Quyết tâm đòi đất tổ Tây Sơn,
Quang Diệu không nguôi nỗi căm hờn
Võ Tánh trung thành luôn cố thủ,
Cuối cùng chấp nhận chết lửa rơm(5).
Trần Quang Diệu dưới quyền Quang Toản
Cùng Phạm Hưng vào thẳng Quy Nhơn
Quân Gia Định giữ thành Diên Khánh,
Nguyễn văn Thành tướng giỏi tài hơn.
Chiếm được thành Diên Khánh, đánh tràn
Bay về tới tận biển Nha Trang
Đưa quân tốc thổi ra Bình Định,
Dồn trú quân vào đất Quảng Nam.
Mộng đánh Quy Nhơn thẳng Bắc Hà,
Theo thuyền, Nguyễn Ánh chuyển ra xa
Công ơn ghi nhớ người mở cõi,
Làm một nên công, lợi nước nhà.
Đầm Thị Nại trời êm biển lặng,
Bỗng một ngày sóng gió nỗi lên
Một trận đánh gây nên chấn động
Tiếng hò reo, lửa cháy vang rền.
Nguyễn văn Thành dàn quân triền núi,
Bên dưới, thuyền bao bọc chung quanh
Rằm tháng Giêng, trăng lên vời vợi
Lửa hung tàn, gió thổi tốc nhanh.
Cả hai bên cân bằng lực lượng,
Võ Di Nguy pháo chắn bay đầu
Lê văn Duyệt lên thuyền chỉ hướng,
Khiến toàn quân quyết chiến lao sâu.
Quân Tây Sơn vô cùng quả cảm,
Các chiến thuyền chao đảo, ngả nghiêng
Lửa mồi lớn trúng thùng thuốc đạn,
Tiếng nổ gầm động địa kinh thiên.
Trận đánh oai hùng Đầm Thị Nại,
Tả quân Văn Duyệt : Mãi ghi danh
Công lao to lớn, vua hậu đải :
Ông làm Tổng trấn đất Sài Thành.
Đặng Đức Siêu tiếp tục tham mưu,
Quân Nguyễn Ánh tiến vào Thuận Hóa
Cửa Thuận An ngày đêm sóng vỗ,
Cọc đóng đều như thuở Ngô vương.
Kinh thành Huế đến giờ thất thủ,
Nét u buồn tựa phủ khăn tang
Quang Toản chạy mang theo tiền của
Mệt lả người, dừng tại Trấn Ninh.
Đẹp biết bao, mối tình chung thủy
Trên cuộc đời hiếm có xảy ra
Trần Quang Diệu gặp người vợ trẻ
Đang cầm quân bảo vệ sơn hà.
Ta bắt gặp anh hùng Nữ tướng,
Đánh xuất thần như một nam nhân
Ở vị trí quân thù tám hướng,
Vẫn hiên ngang khí phách hồng trần.
Bùi thị Xuân(6), ngàn năm ân nghĩa
Đất nước này không thể quên danh
Bà tuẫn tiết - Dưới triều vua Nguyễn
Bị thớt voi dày xéo hoành hành !(7)
Nguyễn Ánh lên ngôi, 1802
Triều đại Gia Long khá lâu dài(8)
Biết cách mở đường ra hải ngoại
Có nhiều thiện cảm với Thừa sai.
Các đấng Thừa sai đến Việt Nam,
Mang theo tình Chúa rộng thênh thang
Phúc Âm khai sáng đời tăm tối,
Gỉai phóng dân mình bớt dị đoan.
Ta thử hỏi rằng một Gia Long,
Dưới Triều, binh lửa đã dẹp xong
Thù nhà nợ nước ai vay trả ?
Máu chảy đầu rơi chẳng thỏa lòng !
Chiến tranh như một sự cuồng ngông,
Thù trả, phạt hình quá dã man(9)
Kiếm đao, cây súng nền quân chủ
Đất nước Đại Nam nhuộm máu hồng.
Gia Long sai đào mồ Nguyễn Huệ
Lấy xương ra giã nát làm phân
Một vị vua tiểu nhân như thế,
Mà dương gian vẫn kính, tôn sùng !
Ông còn xử lăng trì Cảnh Thịnh,
Cùng anh em dòng họ nhà vua
Cho ngựa kéo phanh thây 4 mảnh
Để dân xem như một trò đùa !
Sử khúc bi hùng khùng hơn cả
Vì đây : Cảnh xáo thịt nồi da !
Tây Sơn Nguyễn Huệ nay tan rã,
Để lại Gia Long bá sơn hà(10).
Cảm ơn chúa Nguyễn đã một thời,
Oanh liệt làm nên chuyện đổi ngôi
Cái ác bao đời không rửa được,
Đâu còn vẻ đẹp đọng gương soi ?(11).
CHÚ THÍCH :
(1) Nguyễn Nhạc đã ra lệnh bắt đạo, nội dung như sau: “Trẫm muốn tiêu diệt đạo Âu châu vì nó đã lan rộng trong nước. Ðó là một giáo phái không có tôn kính cha mẹ hay vua quan, đã phân phát một thứ thuốc độc để người ta tin theo. Ðạo này không tôn trọng các lệnh vua cũng chẳng tôn kính thần làng. Họ họp nhau suốt đêm cầu nguyện và nghe sách mà không hổ thẹn vì nam nữ ở chung với nhau như thế. Họ không tha thiết gì tài sản của cải. Bị trừng phạt mà họ cũng không hổ thẹn. Vì nhiều lẽ khác nhau, Trẫm ra lệnh phá hủy tất cả các nhà hội họp và kiểm kê những người theo đạo này. Người nào tới tuổi nhập ngũ phải xung vào lính, còn các người khác phải trừng trị nghiêm khắc để xoá tên đạo khả ố ấy ra khỏi quốc gia. Lệnh cho các quan phải kỹ lưỡng xem xét điều tra để bắt và dẫn giải tất cả các đạo trưởng Âu châu về Kinh Ðô trừng phạt. Năm thứ chín triều đại của ta, ngày 4-10” (2-11-1785 Dương Lịch).
Tin Ðức Cha Bá Ða lộc đem người Pháp đến giúp Nguyễn Ánh, làm vua Quang Trung nghi ngờ các vị thừa sai. Giữa năm 1790, nhiều tầu Âu Châu xuất hiện tại biển gần Qui Nhơn, các quan đề nghị với vua Quang Trung sai lính đến các làng Công Giáo bắt các vị Thừa sai. Vua Quang Trung cho phép với hai điều kiện là phải bắt trong vòng 6 ngày và không được quấy nhiễu người Công Giáo. Lính đến Dinh Cát, nơi trú của cha Longer và Labartette. Nhờ có người báo trước nên hai cha trốn kịp. Không bắt được các cha, quan quân đi lùng soát các nhà giáo dân làm cho nhiều người phải khốn khổ vì bị bắt để tra khảo chỗ ở của các cha.
Tin Ðức Cha Bá Ða lộc đem người Pháp đến giúp Nguyễn Ánh, làm vua Quang Trung nghi ngờ các vị thừa sai. Giữa năm 1790, nhiều tầu Âu Châu xuất hiện tại biển gần Qui Nhơn, các quan đề nghị với vua Quang Trung sai lính đến các làng Công Giáo bắt các vị Thừa sai. Vua Quang Trung cho phép với hai điều kiện là phải bắt trong vòng 6 ngày và không được quấy nhiễu người Công Giáo. Lính đến Dinh Cát, nơi trú của cha Longer và Labartette. Nhờ có người báo trước nên hai cha trốn kịp. Không bắt được các cha, quan quân đi lùng soát các nhà giáo dân làm cho nhiều người phải khốn khổ vì bị bắt để tra khảo chỗ ở của các cha.
(2) Thái Đức là niên hiệu của Nguyễn Nhạc, khi lên ngôi Hoàng đế ở Quy Nhơn.
(3) Quang Toản ( tức Nguyễn Quang Toản ) là vua Cảnh Thịnh, con của vua Quang Trung.
(4) Hai phe lúc này chính là Phú Xuân - Quang Toản và Gia Định - Nguyễn Ánh.
(5) Ngày 7-7-1801 Võ Tánh viết một bức thư cho Trần Quang Diệu xin tha chết cho quân sĩ trong thành. Việc tiếp theo, ông sai thuộc hạ lấy rơm chất dưới lầu bát giác rồi châm lửa đốt tự vẫn.
(6) Bùi thị Xuân : vợ Thái phó Trần Quang Diệu, là một Đô đốc của vương triều Tây Sơn.
(6) Bùi thị Xuân : vợ Thái phó Trần Quang Diệu, là một Đô đốc của vương triều Tây Sơn.
(7) Nói về cái chết của Bùi thị Xuân, sử gia Phạm văn Sơn viết như sau : "Mẹ con Bùi thị Xuân, vua Gia Long rất căm thù, nên cũng dùng hình phạt dã man nhất.Nguyên nhân là Bà đã điều khiển binh sĩ đánh vào lũy Trấn Ninh hết sức kịch liệt, làm cho chúa Nguyễn và các tướng sĩ có phút phải thất thần, tưởng chừng nguy khốn."
(8) Gia Long trị vì từ năm 1802 đến khi qua đời năm 1820.
(9) Tài liệu của giáo sĩ De La Bissachère mô tả cách trả thù dã man của vua Gia Long với bà Bùi thị Xuân : "Đứa con gái trẻ của Bà. Một thớt voi từ từ tiến đến : Cô gái biến sắc rồi mặt trắng bệch như tờ giấy, nàng ngoảnh nhìn mẹ kêu thất thanh. Bà Xuân nghiêm mặt trách : Con phải chết anh dũng để xứng đáng là con của ta. Đến lượt Bà nhờ lớp vải ở bên trong quấn kín cơ thể, nên tránh khỏi sự lõa lồ. Và Bà rất bình thản bước lại trước đầu voi hét một tiếng thật lớn khiến voi giật mình lùi lại. Bọn lính phải vội vàng bắn hỏa pháo, đâm cây nhọn sau mông con vật để nó trở nên hung tợn, chạy bổ tới, giơ vòi quấn lấy Bà tung lên trời.
Ngay sau khi chiếm lại Phú Xuân và trong khi vua Cảnh Thịnh của Tây Sơn đang còn làm chủ ở miền Bắc thì Nguyễn Vương đã cho “Phá hủy mộ giặc Tây Sơn Nguyễn Văn Huệ, bổ săng, phơi thây, bêu đầu ở chợ” (Thực lục I, tr.473).
Ngay sau khi chiếm lại Phú Xuân và trong khi vua Cảnh Thịnh của Tây Sơn đang còn làm chủ ở miền Bắc thì Nguyễn Vương đã cho “Phá hủy mộ giặc Tây Sơn Nguyễn Văn Huệ, bổ săng, phơi thây, bêu đầu ở chợ” (Thực lục I, tr.473).
Sau khi chiếm được Bắc Hà, bắt được trọn gói vua tôi, anh em vua Cảnh Thịnh, hoàn thành cuộc thống nhất đất nước từ Nam chí Bắc, vua Gia Long khải hoàn về kinh. Ngày Giáp Tuất tháng 11 năm Gia Long thứ 1 (7 tháng 11 Nhâm Tuất, 1/12/1802) vua đem tù binh ra làm lễ hiến phù ở Thái Miếu.Sau lễ, “sai Nguyễn Văn Khiêm là Đô thống chế dinh Túc trực, Nguyễn Đăng Hựu là Tham tri Hình bộ áp dẫn Nguyễn Quang Toản [vua Cảnh Thịnh] và em là Quang Duy, Quang Thiệu, Quang Bàn ra ngoài cửa thành, xử án lăng trì, cho 5 voi xé xác, đem hài cốt của Nguyễn Văn Nhạc và Nguyễn Văn Huệ giã nát rồi vất đi, còn xương đầu lâu của Nhạc, Huệ, Toản và mộc chủ [bài vị] của vợ chồng Huệ thì đều giam ở Nhà đồ Ngoại [Ngoại Đồ Gia, cơ quan chế tạo của triều đình, sau gọi là Võ Khố] (năm Minh Mệnh thứ 2 đổi giam vào ngục thất cấm cố mãi mãi). Còn đồ đảng là Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng đều xử trị hết phép, bêu đầu cho mọi người biết. Xuống chiếu bố cáo trong ngoài” (Thực lục I, tr.531).
(10) Vua Gia Long thống nhất bờ cõi, làm bá chủ sơn hà và nước VN từ nay thật sự có dáng hình chữ S.
(11) Mặc dù Tin Mừng Cứu độ đến trên đất Việt, nhưng vua Gia Long vẫn chưa dũng cảm tiếp nhận; tuy nhiên, Ngài là vị vua mở đường cho các ảnh hưởng của người Pháp ở Việt Nam qua việc mời người Pháp giúp xây dựng các thành trì lớn, huấn luyện quân đội và khoan thứ cho việc truyền đạo Công giáo tại Việt Nam.Trên thực tế, vua Gia Long đã bênh vực đạo Công giáo mỗi khi có những rắc rối.Do thái độ này mà các quan lại vẫn còn kiêng nể người Công giáo. Hơn nữa, vua còn ban cho các Đức Cha và các Linh mục giấy phép tự do truyền đạo, những giấy phép này các Ngài giữ cho tới thời kỳ vua Minh Mạng bắt đạo. Tuy nhiên, vua Gia Long có cách trả thù quá tàn bạo và độc ác (như đã nêu ở chú thích 9 ), không đủ làm gương nhân đức sáng soi, khiến một số triều đại nối ngôi kế vị sau này vẫn còn ra những chiếu chỉ cấm đạo.
LỜI KẾT *
Hỡi đất nước, ngàn năm trôi quạnh quẽ
Trong mơ chiều nhìn lại thuở vàng son
Các vua chúa đi vào giấc ngủ khỏe,
Còn đàn con thao thức nỗi vuông tròn.
JB.Sĩ Trọng.
P/S :* Với 4 số và Lời kết,"Sử khúc bi hùng" xin tạm khép lại tại đây, kính mong những ý kiến đóng góp phê bình và chia sẻ của quý độc giả. JB xin chân thành cảm ơn.
Trân trọng sự phức tạp của cuộc sống
Trong một bài giảng mới đây, tôi có nêu lên việc Chúa Giêsu gây sốc về cả hai khả năng, khả năng vui hưởng trọn vẹn cuộc sống và khả năng buông bỏ chính cuộc sống đó.
Trong một buổi tiệc sang trọng, có một phụ nữ dùng dầu thơm lau chân Ngài với tất cả lòng thương mến, chủ nhà tỏ ra khó chịu nhưng Ngài nói cho ông biết, Ngài vui hưởng giây phút này mà không thấy có gì là tội, và Ngài cũng đã nói với họ, bí quyết sâu đậm nhất của đời sống là từ bỏ hoàn toàn trong sự tự hiến, không vương vấn ích kỷ nghĩ cho bản thân mình.
Sau bài giảng, một thanh niên đến gặp tôi và chất vấn về điểm đầu tiên: Làm sao Chúa Giêsu lại buông mình để hưởng thụ và hoan lạc như vậy? Tôi trả lời: Chính ở cái phần kia, phần năng lực từ bỏ đã làm cho Ngài làm được như vậy. Cả hai điều này dựa lẫn nhau, như hai chiếc cánh vậy. Chúa Giêsu có một năng lực đáng kinh ngạc để vui hưởng cuộc sống vì Ngài cũng mang trong mình một năng lực đáng kinh ngạc như vậy, từ bỏ chính đời sống đó. Và điều này cũng đúng với những khía cạnh khác trong đời sống và sứ vụ của Ngài: Chúa có thể lên án tội lỗi, nhưng lại thương tội nhân; cực kỳ chân tình với những người theo Ngài, nhưng cũng làm họ sốc khi thấy tình thương lớn lao Ngài dành cho những người không thuộc nhóm này; và Ngài có thể làm mọi chuyện với một mức độ tự do tối thượng mà chưa từng một ai có được, và Ngài hiểu Ngài không làm điều gì cho chính bản thân Ngài.
Và dạng phức tạp này, dạng năng lực kéo những thứ tương phản lại với nhau trong một áp lực lành mạnh, là một trong những dấu chỉ của sự cao cả vĩ đại. Các vĩ nhân làm đúng như vậy. Tôi xin đưa ra vài ví dụ:
...Các tác phẩm của Pierre Teilhard de Chardin tiếp tục gây cảm hứng theo kiểu phân chia này cũng vì một lẽ tương tự. Ông có năng lực để cùng lúc kéo lại với nhau hai tình yêu gần như đối nghịch nhau. Ông nói là ông được sinh ra với hai tình yêu nhạy cảm và không phai mờ được: Một tình yêu dành cho Thiên Chúa và nhận thức về một thế giới ngoài thế giới này mà ông chẳng bao giờ có thể phản bội, đồng thời ông cũng có một tình yêu ngang như thế dành cho thế giới vật chất với các vẻ đẹp và hiện thực của nó. Với ông, cả hai đều là những sự thể thực không chối bỏ, cả hai đều khiến ông kinh ngạc, và ông cố gắng để sống sao cho đừng phản bội bên nào, cho dù nó sẽ tạo ra áp lực trong đời sống của ông. Nhưng điều này lại mang lại cho tác phẩm của ông một chiều sâu hiếm có. Hầu hết các tác giả khác, thế tục hay tôn giáo, chỉ tôn trọng một trong hai cực này và phỉ báng cực kia.
...Thánh Augustine cũng cho chúng ta một ví dụ tương tự. Ngài viết hơn sáu ngàn trang bản thảo, trong những trang này, có những trang ngài đề cập đến những cảm xúc tiêu cực về tình dục, một kinh nghiệm đã giúp ngài trở lại; có những trang ngài nói đến những điều cốt lõi của hầu hết thần học chính thống phương Tây cho đến tận mười bảy thế kỷ sau. Ngài có thể chịu rất nhiều áp lực. Đáng buồn thay, chúng ta không được như ngài, thay vào đó chúng ta chỉ bốc và chọn cho mình những phần những mảnh suy tư của ngài để rồi làm tổn hại đến nhãn quan tổng thể của ngài.
Carlo Carretto, ngòi bút thiêng liêng người Ý vừa mới mất gần đây, cũng cho thấy ông có khả năng gắn kết những chân lý tưởng như đối nghịch nhau dưới áp lực. Thật hiếm khi được thấy trong cùng một con người kết hợp lòng mộ đạo với tinh thần bài đạo, trung thành mãnh liệt với giáo hội và phê phán giáo hội cũng mãnh liệt. Đối với ông, hai điều này dựa vào nhau. Mỗi một điều được lành mạnh là nhờ có điều kia hiện diện bên cạnh nó.
Những tư tưởng lớn và những con người vĩ đại trân trọng sự phức tạp một cách đúng đắn. Rõ ràng nhất là nơi Chúa Giêsu. Nơi Ngài là toàn bộ chân lý trong toàn bộ phức tạp của nó. Đáng tiếc thay, chúng ta, những môn đệ của Chúa Giêsu lại không xứng đáng với Ngài. Đó chính là lý do vì sao ngày nay lại có đến hàng trăm phái Kitô giáo khác nhau. Đó cũng là lý do vì sao có những phái tự do và bảo thủ cả trong giáo hội lẫn ngoài xã hội của chúng ta. Chúng ta cảm thấy dễ khi mang những những phần nho nhỏ của chân lý hơn là phải chịu áp lực để trung thành với toàn cảnh rộng lớn hơn của chân lý đó.
*
In a lecture recently, I made the point that Jesus shocked people equally in both his capacity to thoroughly enjoy his life and in his capacity to renounce it and give it up.
It was one and the same Jesus who, at a lavish supper with a woman at his feet bathing him in perfume and affection, could tell his uncomfortable hosts that he was thoroughly enjoying the moment without a trace of guilt and who could tell the same people that the deepest secret of life is to give it all up in self-sacrifice without a trace of thought for yourself.
After the lecture, a young man came up to me and questioned me about the first prong: How could Jesus give himself over to that kind of enjoyment and pleasure? My answer: Precisely because of the other part, his capacity to renounce. One relies on the other, like the two wings on an airplane. Jesus had a shocking capacity to enjoy life because he had an equally shocking capacity to give it up. That is also true of many other aspects of Jesus’ life and ministry: He could condemn sin, but love the sinner; be fiercely loyal to his own, even as he shocked them in his love of those outside their circle; and he could walk in the greatest freedom anyone has ever known, even as he acknowledged that he did nothing on his own.
And that kind of complexity, that kind of capacity to hold near opposites together in a healthy tension, is one of the marks of greatness. Great people do exactly that. Let me offer some examples:
...Pierre Teilhard de Chardin’s writings continue to inspire people across every type of divide for the same reason. He had the capacity to hold together, at one and the same time, two seemingly competing loves. He was born, he says, with two incurable loves and sensitivities: a love of God and a sense of the other world that he could never betray and an equal love for this physical world and its facticity and beauty. Both were undeniably real to him, both took his breath away, and he tried to live in a way so as to not betray either of them, despite the tension this created in his life. It gave his writings a rare depth. Most other writing, secular or religious, honors only one of those poles to the denigration of the other.
...St.Augustine offers another example. He wrote more than six thousand pages and, within those pages, he said things that have helped trigger anything from negative feelings about sex to forced religious conversions; but he also said things that laid the roots of most orthodox Western theology for the past seventeen hundred years. He was able to hold a lot of things in tension. Sadly, we are not his equal and instead pick and choose pieces of his thought to the detriment of his overall vision.
Carlo Carretto, the Italian spiritual writer who died recently, also stood out for his capacity to hold seemingly contrasting truths in tension. It is rare to see in the same person his particular combination of piety and iconoclasm, his fierce loyalty to the church and his strong criticism of it. For him, the two depended upon each other. One is healthy only because the other is also there.
Great minds and great persons properly honor complexity. Nowhere is this clearer than in Jesus. He carried all truth, in all its complexity. Unfortunately, we, his followers, are not up to the master. That’s why there hundreds of different Christian denominations today. That’s also why there are liberals and conservatives both in our churches and our society. We find it easier to carry smaller pieces of the truth than to carry the tension of being loyal to its bigger picture.
But simplicity and clarity aren’t always our friends. (Ronald Rolheiser)
Thứ Ba, 1 tháng 1, 2019
Thương nhớ Mẹ (Bài 2)
Xa xăm câu hát tiếng hò,
Gợi thêm nỗi nhớ con đò năm xưa
Mẹ tôi đi sớm về trưa,
Gian nan vất vả khi vừa có tôi
Lớn lên lúc bước vào đời,
Tôi luôn xa Mẹ để rồi nhớ thương
Đêm ngày lòng dạ vấn vương
Tôi nhìn thấy Mẹ trên đường tôi đi
Mẹ mang đôi dép cũ sì,
Đôi chân Mẹ bỏng, chai lì quanh năm
Chiếu chăn, bao gối mẹ nằm
Chiếc giường ọp ẹp trăng rằm rọi theo
Mắt nhìn vẫn cứ trong veo,
Mà sao tôi thấy Mẹ nghèo xác xơ
Về chiều, tóc Mẹ bạc phơ
Nồi cơm Mẹ nấu khói mờ quyện bay
Tuổi già Mẹ sống lất lay,
Cháo rau, manh áo... tự tay Mẹ làm
Bờ tre, giếng nước, quê làng
Niềm vui vắn vỏi, mênh mang nỗi sầu
Mẹ thường ra đứng ngõ sau,
Ngắm nhìn nải chuối, buồng cau trong vườn
Cây gầy, bóng ngã trên nương
Mẹ tôi ấp ủ tình thương con mình
Đời trai lạc bước lưu linh,
Tim tôi giữ mãi dáng hình Mẹ yêu
Dù cho nắng sớm, mưa chiều
Mẹ tôi trọn vẹn là Người tôi thương.
JB.Sĩ Trọng.
Gợi thêm nỗi nhớ con đò năm xưa
Mẹ tôi đi sớm về trưa,
Gian nan vất vả khi vừa có tôi
Lớn lên lúc bước vào đời,
Tôi luôn xa Mẹ để rồi nhớ thương
Đêm ngày lòng dạ vấn vương
Tôi nhìn thấy Mẹ trên đường tôi đi
Mẹ mang đôi dép cũ sì,
Đôi chân Mẹ bỏng, chai lì quanh năm
Chiếu chăn, bao gối mẹ nằm
Chiếc giường ọp ẹp trăng rằm rọi theo
Mắt nhìn vẫn cứ trong veo,
Mà sao tôi thấy Mẹ nghèo xác xơ
Về chiều, tóc Mẹ bạc phơ
Nồi cơm Mẹ nấu khói mờ quyện bay
Tuổi già Mẹ sống lất lay,
Cháo rau, manh áo... tự tay Mẹ làm
Bờ tre, giếng nước, quê làng
Niềm vui vắn vỏi, mênh mang nỗi sầu
Mẹ thường ra đứng ngõ sau,
Ngắm nhìn nải chuối, buồng cau trong vườn
Cây gầy, bóng ngã trên nương
Mẹ tôi ấp ủ tình thương con mình
Đời trai lạc bước lưu linh,
Tim tôi giữ mãi dáng hình Mẹ yêu
Dù cho nắng sớm, mưa chiều
Mẹ tôi trọn vẹn là Người tôi thương.
JB.Sĩ Trọng.
Thứ Năm, 27 tháng 12, 2018
Bài viết của Thầy HÀ VĂN THỊNH nhân dịp lễ Giáng Sinh
Bài viết quá hay của một cựu Giảng Viên trường ĐHKH Huế( ngôi trường tôi đã theo học nhưng không có cơ hội được học thầy) về ngày lễ Giáng Sinh và đặc biệt Thầy là người ngoại Đạo
Các bạn có thể dành ra một chút thời gian để đọc . Tác giả viết như sau :
Các bạn có thể dành ra một chút thời gian để đọc . Tác giả viết như sau :
Tôi đã đọc hơn 10 cuốn Kinh Phật, toàn bộ Kinh Qu'ran (https://www.danluan.org/ti…/20100916/ha-van-thinh-kinh-quran) và có 5 bộ Thánh Kinh (The Bible = TK).
Tôi "phát hiện" ra một điều rằng TK hầu hết là các câu chuyện kể và hơn 70% câu văn chỉ dưới 20 chữ!
Có lẽ vì thế nên TK dễ đi vào lòng người...
Tôi "phát hiện" ra một điều rằng TK hầu hết là các câu chuyện kể và hơn 70% câu văn chỉ dưới 20 chữ!
Có lẽ vì thế nên TK dễ đi vào lòng người...
Tìm hiểu thêm, tôi tin (hoàn toàn chủ quan), Cây Thánh Giá là một trong những Biểu Tượng đẹp nhất trên thế gian này: Chẳng có hình tượng nào bi tráng và đáng sùng kính hơn một người bị đóng đinh trên đó và, khi nối 4 điểm của Cây Thánh Giá, chúng ta sẽ thấy hình của một viên... kim cương.
Xét tổng thể (dưới góc độ "ngâm cứu", cũng rất chủ quan của cá nhân) tôi nghĩ, Công Giáo (Catholic = Catholique) là tôn giáo có sức thu hút mạnh mẽ vô cùng... bởi rất, rất nhiều điều cần hiểu...
Xét tổng thể (dưới góc độ "ngâm cứu", cũng rất chủ quan của cá nhân) tôi nghĩ, Công Giáo (Catholic = Catholique) là tôn giáo có sức thu hút mạnh mẽ vô cùng... bởi rất, rất nhiều điều cần hiểu...
Bạn hãy nghĩ: cứ mỗi Chúa Nhật, tự nguyện đến Thánh Đường! Đây là dịp để gặp gỡ, giao lưu, tìm hiểu - cũng là lúc để tự mình nhìn lại mình xem trong 6 ngày vừa qua đi, mình đã sai những gì, như thế nào... Chưa biết mỗi cá nhân sẽ sửa sai ra sao; chỉ riêng chuyện biết mình sai, ít nhất 52 lần trong một năm, là điều đáng để ghi nhận.
Bi kịch của phái đẹp (xin lỗi một nửa thế giới) là ở chỗ, lúc trẻ họ lo bị ế, lúc lấy chồng lo không có con và lo vô cùng nếu bị chồng bỏ! Thì đây, TK đã BẢO VỆ những người vợ khỏi nỗi ám ảnh truyền kiếp bằng phán truyền giá trị hơn cả hàng tỷ ngày 8.3 cộng lại: "Sự gì Thiên Chúa đã kết hợp, con người há được phép gỡ bỏ"!
Bạn đã bao giờ nghĩ Lễ Giáng Sinh tạo nên sự đồng cảm, sẻ chia, vui say và đam mê vô bờ bến là vì sao không?
Tôi thiển nghĩ, có lẽ, trước hết, bởi Chúa đã ra đời vào một đêm Đông, lúc ai cũng cần đến hơi ấm của tình người sẻ chia trong giá buốt... Giáng Sinh còn đem đến điều diệu tuyệt mà các tôn giáo khác đã "quên": Quà cho tất cả mọi đứa trẻ bởi Ông Già Noel trắng trong như Tuyết!
Đây là điều mà tất cả mọi người - kể cả những người không phải là tín đồ Công Giáo như tôi cũng hân hoan đồng cảm...
Đó là chưa nói đến chuyện từ Giáng Sinh đến ngày chào Năm Mới, kéo dài cả một tuần lễ rộn ràng...
Bi kịch của phái đẹp (xin lỗi một nửa thế giới) là ở chỗ, lúc trẻ họ lo bị ế, lúc lấy chồng lo không có con và lo vô cùng nếu bị chồng bỏ! Thì đây, TK đã BẢO VỆ những người vợ khỏi nỗi ám ảnh truyền kiếp bằng phán truyền giá trị hơn cả hàng tỷ ngày 8.3 cộng lại: "Sự gì Thiên Chúa đã kết hợp, con người há được phép gỡ bỏ"!
Bạn đã bao giờ nghĩ Lễ Giáng Sinh tạo nên sự đồng cảm, sẻ chia, vui say và đam mê vô bờ bến là vì sao không?
Tôi thiển nghĩ, có lẽ, trước hết, bởi Chúa đã ra đời vào một đêm Đông, lúc ai cũng cần đến hơi ấm của tình người sẻ chia trong giá buốt... Giáng Sinh còn đem đến điều diệu tuyệt mà các tôn giáo khác đã "quên": Quà cho tất cả mọi đứa trẻ bởi Ông Già Noel trắng trong như Tuyết!
Đây là điều mà tất cả mọi người - kể cả những người không phải là tín đồ Công Giáo như tôi cũng hân hoan đồng cảm...
Đó là chưa nói đến chuyện từ Giáng Sinh đến ngày chào Năm Mới, kéo dài cả một tuần lễ rộn ràng...
Đất nước đang phải chịu đựng rất nhiều những nỗi buồn - đau - nhức nhối...
Hàng vạn người trên Face cứ tranh luận hoài câu hỏi "nguyên nhân từ đâu"?
Đã bao giờ bạn giật mình chợt nghĩ rằng phải chăng đó là do "đức tin" vô đạo?
Khi con người không sợ quả báo, không sợ bị trừng phạt thì anh ta DÁM PHẠM mọi lỗi lầm! Ngược lại, nếu là người tin vào luật nhân quả thì chẳng bao giờ bơm hóa chất cho tôm hay gà căng phồng lên, sản xuất hàng giả, tham nhũng tưng bừng... lũ lượt hơn cả đi trẩy hội...
Hàng vạn người trên Face cứ tranh luận hoài câu hỏi "nguyên nhân từ đâu"?
Đã bao giờ bạn giật mình chợt nghĩ rằng phải chăng đó là do "đức tin" vô đạo?
Khi con người không sợ quả báo, không sợ bị trừng phạt thì anh ta DÁM PHẠM mọi lỗi lầm! Ngược lại, nếu là người tin vào luật nhân quả thì chẳng bao giờ bơm hóa chất cho tôm hay gà căng phồng lên, sản xuất hàng giả, tham nhũng tưng bừng... lũ lượt hơn cả đi trẩy hội...
Nếu bạn nghĩ tôi đang "mê tín dị đoan" thì hãy tự hỏi vì sao nước Mỹ giàu mạnh, kể từ năm 1945, các nhà khoa học Mỹ đoạt đến gần 70% các giải Nobel - nhưng lại là quốc gia sùng đạo nhất thế giới?
Tại sao mặt sau của đồng USD luôn có câu "Chúng con Sùng kính Thượng Đế" (IN GOD WE TRUST)?
Giáng Sinh năm nay có rất nhiều chuyện tình cờ đặc biệt: Cả Park Hang Seo và H'Hen Nie đều TẶNG những khoản tiền thưởng trị giá hàng tỷ đồng cho Công Chúng!
"Tình cờ" cả hai đều là Ki Tô Hữu!
Tình cờ cả Hai Món Quà đều được thành kính dâng lên trong Mùa Vọng.
Vâng, sự tình cờ rất đỗi nhân văn ấy chỉ có thể có trên nền tảng của Tất Nhiên của sự bao dung, sẻ chia, đồng cảm từ Đức Tin, bởi,
"đem cho ấy là đang nhận đó"...
Tại sao mặt sau của đồng USD luôn có câu "Chúng con Sùng kính Thượng Đế" (IN GOD WE TRUST)?
Giáng Sinh năm nay có rất nhiều chuyện tình cờ đặc biệt: Cả Park Hang Seo và H'Hen Nie đều TẶNG những khoản tiền thưởng trị giá hàng tỷ đồng cho Công Chúng!
"Tình cờ" cả hai đều là Ki Tô Hữu!
Tình cờ cả Hai Món Quà đều được thành kính dâng lên trong Mùa Vọng.
Vâng, sự tình cờ rất đỗi nhân văn ấy chỉ có thể có trên nền tảng của Tất Nhiên của sự bao dung, sẻ chia, đồng cảm từ Đức Tin, bởi,
"đem cho ấy là đang nhận đó"...
Đôi khi, tôi nghĩ không biết vì lẽ gì mà hàng triệu người say mê chuyện Chưởng: Từ đầu đến cuối chỉ có trả thù và... trả thù!
Thậm chí, ai cũng hả hê khi nghe câu "quân tử trả thù 10 năm chưa muộn"?!
Tôi và lũ trẻ cùng trang lứa đã từng cười ré lên thích thú khi nghe kể đến đoạn Tấm dội nước sôi vào người Cám!? Càng khoái hơn nữa khi biết Tấm chặt xác Cám ra làm mắm, để cái đầu vào đáy hũ để mụ dì ghẻ ăn hết rồi mới khiếp!?...
Tôi và lũ trẻ cùng trang lứa đã từng cười ré lên thích thú khi nghe kể đến đoạn Tấm dội nước sôi vào người Cám!? Càng khoái hơn nữa khi biết Tấm chặt xác Cám ra làm mắm, để cái đầu vào đáy hũ để mụ dì ghẻ ăn hết rồi mới khiếp!?...
Mãi gần đây, khi tiếp xúc với rất nhiều tín hữu Ki Tô, tôi mới ngạc nhiên hiểu cái sự "biết" quá đỗi muộn màng: triết lý sống của bất kể người "bên giáo" nào mà tôi gặp, giản dị chỉ là,
"Chúa dạy phải biết thứ tha"!
................................
"Chúa dạy phải biết thứ tha"!
................................
Người Mẹ trong ý định đời đời của Chúa
(Tặng những người bạn Tin Lành mà tôi quen biết)
Ồ thích quá, câu nói của Đức Thánh Cha khi Ngài đến thăm Estonhia : "Mẹ là phụ nữ ký ức giữ gìn trong tâm hồn như một kho báu tất cả những gì Mẹ sống ( Lc 2,19 ) và Mẹ là người Mẹ phong phú sinh ra sự sống cho con của Mẹ".
Ồ thích quá, câu nói của Đức Thánh Cha khi Ngài đến thăm Estonhia : "Mẹ là phụ nữ ký ức giữ gìn trong tâm hồn như một kho báu tất cả những gì Mẹ sống ( Lc 2,19 ) và Mẹ là người Mẹ phong phú sinh ra sự sống cho con của Mẹ".
Qủa thật như thế, Mẹ là người phụ nữ của ký ức, nên Mẹ đã cất dấu trong lòng bao nhiêu điều Mẹ muốn nói ra mà không thể nói ra được. Đức Maria đã sống với những hy sinh thầm lặng, và hơn hết Mẹ cũng như Giêsu con Mẹ đã chiến thắng tội lỗi và nhìn nhận thẳm sâu ơn Cứu độ dành cho nhân loại.
Khi Sứ thần đến Truyền tin cho Đức Mẹ, nhờ Mẹ nói lời "Xin vâng" mà nhân loại có được Đấng Cứu thế. Không có gì đẹp bằng món quà tình yêu giữa người dương thế và Đấng từ trời. Từ trời, từ đó đi vào dương thế, và yêu dương thế đến độ phải chết trên cây thập tự giá. Mẹ sinh ra một Người Con để rồi Người Con ấy chấp nhận chết với đỉnh cao của Tình yêu Thiên Chúa dành cho nhân loại.
Đã bao nhiêu lần Mẹ giữ im lặng, và đã bao lần mẹ không nói vì Mẹ cảm thấy cần phải giữ kín mầu nhiệm của Thiên Chúa : Làm Mẹ Thiên Chúa - quả thật đây là một mầu nhiệm lớn lao, cho đến khi mầu nhiệm này được tỏ lộ dưới chân Thập giá, qua lời trối của Chúa Giêsu : Mẹ là Mẹ của Thiên Chúa và đồng thời cũng là Mẹ nhân loại - cho cả đoàn con nương bóng Mẹ trong suốt cuộc đời trần gian gió bụi.
Tin Mừng đã kể lại cho chúng ta biết Mẹ sinh ra Chúa Giêsu, chẳng lẽ nào Mẹ không phải là Mẹ Thiên Chúa ? Chúng ta ngây thơ quá chăng ?
Ta còn thấy thêm một sự kiện nữa : Khi Mẹ đi viếng Isave, Bà Isave vừa nghe tiếng Mẹ chào thì Gioan Baotixita trong bụng đã nhảy mừng khiến Bà Isave phải thốt nên lời : "Bởi đâu tôi được Mẹ Thiên Chúa đến thăm tôi ?"( x Lc 1,40-45). Thánh Kinh Cựu ước tiên báo cho thấy : "Một Trinh nữ sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, đặt tên là Emanuel - nghĩa là Thiên Chúa ở cùng chúng ta"( Is 7,14 ).
Việc tỏ lòng sùng kính Đức Maria hiện nay vẫn đang còn nhiều tranh cãi, mặc dù về phương diện tự nhiên đã dễ thấy, và về phương diện siêu nhiên thì Thánh Kinh đã nói rõ. Một vài người bạn Tin Lành tôi quen biết, qua những lần trò chuyện Thánh Kinh, có khi họ lại đặt vấn đề, họ nói với tôi rằng : "Gíao Hội Công Gíao cần xác định vai trò của Đức Maria và đặt cho đúng chỗ. Một người đàn bà trong nhân loại, làm sao làm Mẹ của Thượng Đế được ?". Tôi không tranh cãi ồn ào, nhưng cũng muốn nhẹ nhàng bày tỏ quan điểm cho họ biết.
Thánh Kinh ghi lại lập luận này của Chúa Giêsu rất chặt chẽ : "Kẻ nào không tôn kính người Con thì cũng không tôn kính Chúa Cha, Đấng đã sai người Con''( Jn 5,23 ). Dựa vào câu trên ta cũng có thể nói được : Kẻ nào không tôn kính người Mẹ thì cũng không tôn kính người Con - Đấng đã được người Mẹ sinh ra và nuôi dưỡng. Kẻ nào không tôn kính Đức Maria thì cũng không tôn kính Đức Giêsu - con của Đức Maria.
Một người Mẹ sanh ra một người Con tuyệt vời, nếu không sùng kính người Mẹ thì bất kính với người Con. Ta tỏ lòng sùng kính người Con mà không tôn kính Mẹ thì quả là mâu thuẫn.
Việc tỏ lòng sùng kính Đức Maria hiện nay vẫn đang còn nhiều tranh cãi, mặc dù về phương diện tự nhiên đã dễ thấy, và về phương diện siêu nhiên thì Thánh Kinh đã nói rõ. Một vài người bạn Tin Lành tôi quen biết, qua những lần trò chuyện Thánh Kinh, có khi họ lại đặt vấn đề, họ nói với tôi rằng : "Gíao Hội Công Gíao cần xác định vai trò của Đức Maria và đặt cho đúng chỗ. Một người đàn bà trong nhân loại, làm sao làm Mẹ của Thượng Đế được ?". Tôi không tranh cãi ồn ào, nhưng cũng muốn nhẹ nhàng bày tỏ quan điểm cho họ biết.
Thánh Kinh ghi lại lập luận này của Chúa Giêsu rất chặt chẽ : "Kẻ nào không tôn kính người Con thì cũng không tôn kính Chúa Cha, Đấng đã sai người Con''( Jn 5,23 ). Dựa vào câu trên ta cũng có thể nói được : Kẻ nào không tôn kính người Mẹ thì cũng không tôn kính người Con - Đấng đã được người Mẹ sinh ra và nuôi dưỡng. Kẻ nào không tôn kính Đức Maria thì cũng không tôn kính Đức Giêsu - con của Đức Maria.
Một người Mẹ sanh ra một người Con tuyệt vời, nếu không sùng kính người Mẹ thì bất kính với người Con. Ta tỏ lòng sùng kính người Con mà không tôn kính Mẹ thì quả là mâu thuẫn.
Tước hiệu Mẹ Thiên Chúa, không nên nghi ngờ gì nữa, quá rõ ràng ! Thôi đừng ngây thơ nữa vì Mẹ đã cưu mang trong lòng Đấng mang nỗi vạn vật. Từ thuở đời đời Thiên Chúa đã chọn một người nữ xứng đáng làm Mẹ của Ngài. Từ thuở đời đời Thiên Chúa đã chọn Mẹ làm Mẹ của Ngài. Cảm ơn Chúa Thánh Thần vì chỉ có Chúa Thánh Thần mới làm được điều ấy nơi Mẹ - một điều vô cùng quý giá và vĩ đại.
Cảm ơn Hàn Mặc Tử, thi sĩ đã nói thay cho chúng tôi lời thơ gởi Tổng lãnh Thiên Thần để chúc tụng Mẹ :
"Hỡi Sứ thần Thiên Chúa Gabriel,
Khi Người xuống truyền tin cho Thánh Nữ
Khi Người xuống truyền tin cho Thánh Nữ
Người có nghe xôn xao muôn tinh tú
Người có nghe náo động cả muôn trời
Người có nghe thơ mầu nhiệm ra đời
Để ca tụng - bằng hoa hương sáng láng
Bằng tràng hạt, bằng Sao Mai chiếu rạng".
Đấy là trực tiếp ca ngợi Mẹ hay gián tiếp nhỉ ? Tôi nghĩ chỉ mấy câu thơ trên thôi cũng đủ để phong Thánh cho Hàn Mặc Tử rồi (!). Sao Giáo Hội không lập hồ sơ phong Thánh cho con người đa cảm này nhỉ (?).( Ý nghĩ chủ quan - có thể không đúng - xin lượng thứ ).
Ba nhà đạo sĩ Phương Đông đi theo ngôi sao lạ để tìm kiếm Chúa Hài Nhi. Đến Jérusalem các ông hỏi : "Vua dân Do Thái sinh ra ở đâu ?" Sao không hỏi Hài Nhi sinh ra ở đâu hay Cậu Bé Kỳ Lạ sinh ra ở đâu, mà lại hỏi như thế ?. Do Thái lúc ấy có Hêrođê đang trị vì, vậy mà hỏi vua dân Do Thái sinh ra ở đâu nữa, quả là gai góc ! Nhà vua không bối rối và không tức giận làm sao được ? Tham vọng chính trị, chức quyền và của cải thế gian khiến Hêrođê muốn ra tay trừ khử Chúa Giêsu. Ba nhà đạo sĩ khi gặp Chúa Giê su rồi thì họ đi một lối khác trên con đường đầy niềm tin, hy vọng, và sự hưng phấn trong lòng.
Ba nhà đạo sĩ Phương Đông đi theo ngôi sao lạ để tìm kiếm Chúa Hài Nhi. Đến Jérusalem các ông hỏi : "Vua dân Do Thái sinh ra ở đâu ?" Sao không hỏi Hài Nhi sinh ra ở đâu hay Cậu Bé Kỳ Lạ sinh ra ở đâu, mà lại hỏi như thế ?. Do Thái lúc ấy có Hêrođê đang trị vì, vậy mà hỏi vua dân Do Thái sinh ra ở đâu nữa, quả là gai góc ! Nhà vua không bối rối và không tức giận làm sao được ? Tham vọng chính trị, chức quyền và của cải thế gian khiến Hêrođê muốn ra tay trừ khử Chúa Giêsu. Ba nhà đạo sĩ khi gặp Chúa Giê su rồi thì họ đi một lối khác trên con đường đầy niềm tin, hy vọng, và sự hưng phấn trong lòng.
Vẫn ngước lên bầu trời, vẫn ngôi sao lạ ấy, ba nhà đạo sĩ có niềm vui không những vì gặp Thiên Chúa làm người, mà còn có niềm vui gặp được Mẹ của Ngài - Mẹ Thượng Đế, và Thánh Giuse - vị Cha Thánh đáng kính là người bồng Đấng mang nỗi vạn vật.Tin Mừng Luca viết : "Họ liền hối hả ra đi. Đến nơi, họ gặp bà Maria, ông Giuse cùng với Hài Nhi đặt nằm trong máng cỏ".( Lc 2,16 )
Ngày nay có những người vẫn chưa thấy sự hiện diện của Chúa Giê su trong đời sống, họ chỉ thấy được sự hiện diện của họ mà thôi, nhất là khi họ làm công tác từ thiện, họ chỉ muốn để vinh danh mình, họ còn hãnh diện khi được chính quyền tâng bốc và khen tặng, hoặc phóng viên truyền hình quay phim. Có lẽ họ chưa đọc Kinh Thánh và hiểu một cách đầy đủ Lời Chúa sau đây : "Khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy. Bằng không, anh em sẽ chẳng được Cha của anh em, Đấng ngự trên trời, ban thưởng"( Mt 6,1 ).
Mỗi buổi sáng phát bánh mì, tôi cảm thấy Chúa Giêsu hiện diện trong tất cả những người anh em nghèo khổ. Thế nhưng, người bạn của tôi vẫn như có một chút gì đó ganh tị với những người làm công tác từ thiện từ nơi này, nơi khác đến. Tôi không vui mấy khi thấy họ tỏ thái độ đó - đấy là sự ích kỷ hẹp hòi thật đáng xấu hỗ ! Những biểu hiện ấy có thể làm cho Chúa và Mẹ buồn lắm.
Mỗi buổi sáng phát bánh mì, tôi cảm thấy Chúa Giêsu hiện diện trong tất cả những người anh em nghèo khổ. Thế nhưng, người bạn của tôi vẫn như có một chút gì đó ganh tị với những người làm công tác từ thiện từ nơi này, nơi khác đến. Tôi không vui mấy khi thấy họ tỏ thái độ đó - đấy là sự ích kỷ hẹp hòi thật đáng xấu hỗ ! Những biểu hiện ấy có thể làm cho Chúa và Mẹ buồn lắm.
Đời là thế, chỉ muốn làm những gì mình ưa thích, và thích làm những gì để lấy công, lấy tiếng, để đánh bóng mình. Còn Mẹ Maria thì chọn những gì Chúa muốn và để cho Ngài thực thi, làm nên những điều có giá trị cứu độ.
Nếu như Thiên Chúa cần một người Mẹ cho Ngôi Lời nhập thể, thì Mẹ đã hoàn toàn tự nguyện cất tiếng "Xin vâng" cho Ngôi Lời nhập thế - Mẹ là một người phụ nữ trong nhân loại mà thôi, nhưng từ giây phút đó Mẹ trở thành Mẹ Thiên Chúa ( vì Mẹ là mẹ của Chúa Giêsu ), và nhờ thế mà trần gian được cứu độ. Và trong nữ giới, Mẹ trở thành người diễm phúc nhất, người Mẹ của Đấng tạo dựng nên vũ trụ muôn loài. "Phúc cho dạ đã mang Ngài và vú đã cho Ngài bú mớm"( Lc 11,27 ).
Thiết tưởng cũng nên đề cập tới việc Đức Fancis bãi bỏ tước hiệu "Đức Maria - Đấng Đồng công Cứu chuộc". Suy tư của Đức Thánh Cha quá rõ ràng và cụ thể : "Đức Mẹ không bao giờ muốn cho mình điều vốn thuộc Con của Mẹ. Đức Mẹ không bao giờ tự giới thiệu mình là Đấng Đồng công Cứu chuộc. Không, là Môn Đệ thôi. Đức Maria không bao giờ đánh cắp bất cứ điều gì vốn là của Con mình thay vào đó là phục vụ Người. Vì Ngài là Mẹ. Ngài chỉ biết cho đi sự sống". Điều này quả thật là đúng, không có gì xúc phạm Mẹ cả.
Đức Mẹ chấp nhận những hy sinh của Con mình để Cứu chuộc nhân loại, trong đó có mình, đặc ân của Mẹ là Hồn xác lên Trời - Những hy sinh của Mẹ, mặc dù rất lớn lao nhưng cũng chỉ là hữu hạn. Không có nỗi đau nào bằng nỗi đau người Mẹ đứng dưới chân thập giá nhìn con mình bị chết treo trên ấy, nhưng Mẹ cũng không thể đồng công cứu chuộc với Con mình được. Ta biết Mẹ là loài thụ tạo, là người rất khiêm tốn nên Mẹ không thể lấy bớt chút nào công lao Cứu chuộc của Chúa và công của Mẹ không thể đem ví với ơn Cứu độ của Ngôi Hai Thiên Chúa. Mẹ mãi là Mẹ Thiên Chúa vì Mẹ đã sinh ra Chúa Giêsu. Đức Mẹ được Chúa ban cho ơn làm Mẹ Thiên Chúa, nhưng không vì thế mà Đức Mẹ có quyền trên Thiên Chúa. Loài người vì yêu mến rồi tôn Mẹ lên, Mẹ chẳng muốn vậy đâu, "phận nữ tì" chỉ muốn những tước hiệu nào chính Thiên Chúa ban cho Mẹ mà thôi.
Thiết tưởng cũng nên đề cập tới việc Đức Fancis bãi bỏ tước hiệu "Đức Maria - Đấng Đồng công Cứu chuộc". Suy tư của Đức Thánh Cha quá rõ ràng và cụ thể : "Đức Mẹ không bao giờ muốn cho mình điều vốn thuộc Con của Mẹ. Đức Mẹ không bao giờ tự giới thiệu mình là Đấng Đồng công Cứu chuộc. Không, là Môn Đệ thôi. Đức Maria không bao giờ đánh cắp bất cứ điều gì vốn là của Con mình thay vào đó là phục vụ Người. Vì Ngài là Mẹ. Ngài chỉ biết cho đi sự sống". Điều này quả thật là đúng, không có gì xúc phạm Mẹ cả.
Đức Mẹ chấp nhận những hy sinh của Con mình để Cứu chuộc nhân loại, trong đó có mình, đặc ân của Mẹ là Hồn xác lên Trời - Những hy sinh của Mẹ, mặc dù rất lớn lao nhưng cũng chỉ là hữu hạn. Không có nỗi đau nào bằng nỗi đau người Mẹ đứng dưới chân thập giá nhìn con mình bị chết treo trên ấy, nhưng Mẹ cũng không thể đồng công cứu chuộc với Con mình được. Ta biết Mẹ là loài thụ tạo, là người rất khiêm tốn nên Mẹ không thể lấy bớt chút nào công lao Cứu chuộc của Chúa và công của Mẹ không thể đem ví với ơn Cứu độ của Ngôi Hai Thiên Chúa. Mẹ mãi là Mẹ Thiên Chúa vì Mẹ đã sinh ra Chúa Giêsu. Đức Mẹ được Chúa ban cho ơn làm Mẹ Thiên Chúa, nhưng không vì thế mà Đức Mẹ có quyền trên Thiên Chúa. Loài người vì yêu mến rồi tôn Mẹ lên, Mẹ chẳng muốn vậy đâu, "phận nữ tì" chỉ muốn những tước hiệu nào chính Thiên Chúa ban cho Mẹ mà thôi.
Lạy Mẹ Maria, Mẹ đã chọn phần tuyệt hảo là lắng nghe và tuân giữ Lời Chúa. Xin cho chúng con hằng noi gương Mẹ và kết hợp mật thiết cùng Chúa trong cuộc đời. Xin cho mỗi một chúng con đều biết vâng lời Mẹ chỉ dạy : "Chúa Giêsu bảo gì, các con cứ việc làm theo"( x Jn 2,5 ). Say mê Chúa, say mê Mẹ - Thần học Tình yêu và ơn Cứu độ đã cuốn hút con, cho đời sống nội tâm con mãi mãi rung lên âm hưởng ngọt ngào ca ngợi vẻ đẹp tình yêu Chúa và tình yêu Mẹ.
"Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi Lời từ miệng Thiên Chúa phán ra". Thế là con buông bỏ tất cả, chỉ còn biết Chúa và Mẹ mà thôi. Suy tư và nghiên cứu Thánh Kinh làm cho con say đắm hơn mọi thứ khác.
Hạnh phúc biết bao
Tâm hồn dạt dào
Tình yêu cứu độ !
"Người ta sống không nguyên bởi bánh, nhưng bởi mọi Lời từ miệng Thiên Chúa phán ra". Thế là con buông bỏ tất cả, chỉ còn biết Chúa và Mẹ mà thôi. Suy tư và nghiên cứu Thánh Kinh làm cho con say đắm hơn mọi thứ khác.
Hạnh phúc biết bao
Tâm hồn dạt dào
Tình yêu cứu độ !
Hạnh phúc biết bao
Tâm hồn ngập trào
Tình yêu của Mẹ !
Tâm hồn ngập trào
Tình yêu của Mẹ !
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)









