( Mừng kính lễ 2 Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ )
1. Lời mở đầu : ( Một chút hóm hỉnh ) Đá nặng, phao nhẹ. Đá chìm, phao nổi. Đá thì đá tảng, nhưng phao thì phao lô ( không phải là phao rin ) - Đá tảng chắc chắn nặng hơn, cứng hơn phao; phao thì nhẹ, trôi nổi, bị gió dập có thể vỡ tung; phao lô thì không xịn bằng phao rin, nhưng có khi cũng nhờ cái phao mà kẻ gặp nạn bám vào may ra được sống. Nói đùa vậy thôi, Phêrô - Phaolô, hai vị Thánh của chúng ta đều tương xứng như nhau : "mỗi người mỗi vẻ, mười phân vẹn mười" - Người nào cũng có vai trò quan trọng mà Thiên Chúa muốn sử dụng, để làm công cụ thực hiện ơn Cứu độ của Ngài trong nhân loại.
2. Hai con người - Hai trụ cột :
a.Niềm tin và ân sủng :
Cả hai Thánh Tông đồ Phêrô - Phaolô đều là trụ cột, làm nền móng vững chắc để xây dựng Giáo Hội.
Chúa chọn và ban ơn cho những ai trong cuộc đời để thực hiện ơn Cứu độ của Ngài cũng thật kỳ diệu. Họ là những con người bình thường nhưng rồi có những việc không tầm thường, vì chính họ mang lấy cả sứ mệnh. Cũng bột ấy, đấu ấy, cũng chất-liệu-con-người nhưng Chúa đã làm nên những chiếc bánh hữu ích giúp con người cảm nếm, nhận biết mà tỉnh ngộ.
Đức Kitô đã tuyển chọn những con người bình dị, yếu đuối; trước khi trở thành Thánh nhân thì họ là những "vô thập toàn", tôi không dám nói là những tội nhân.
Điểm nỗi bậc chúng ta bắt gặp trong Tin Mừng là Chúa Giêsu đã yêu thương những người yếu đuối, lầm lỡ, tội lỗi. Chúa tỏ lòng thương xót, bênh đỡ những người có tâm trạng khổ đau. Ơn Cứu độ trước tiên cần cho người tội lỗi. Chúa Giêsu nói rõ : "Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Ta đến không phải để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi kẻ tội lỗi"( Mc 2,17 v Mt 9,12-13 v Lc 5,31-32 ). "Con người đến tìm và cứu kẻ bị hư mất"( Lc 19,10 ).
Thông thường người ta cho rằng chết vì chính nghĩa là một cái chết đẹp, và chết vì chính nghĩa cũng là một cái chết lý tưởng, tức là chết để bảo vệ công lý, chết vì những người công chính. Với Đức Giêsu thì khác, xem ra hình như Ngài không chết vì chính nghĩa, Ngài không chết vì những người công chính, Ngài chết vì những người tội lỗi, Ngài chết vì những người yếu thế. Ngài yêu thương những người tội lỗi và chết vì những người bị xã hội bỏ rơi. Ngài chết cho những người tội lỗi để họ được trở nên công chính. Thánh Phaolô xác tín điều này khi Ngài viết trong thư gởi Timôthê : "Tôi tạ ơn Đức Kitô Giêsu, Chúa chúng ta, Đấng đã ban sức mạnh cho tôi, vì Người đã tín nhiệm mà gọi tôi đến phục vụ Người. Trước kia tôi là kẻ nói lộng ngôn, bắt đạo và ngạo ngược, nhưng tôi đã được Người thương xót, vì tôi đã hành động một cách vô ý thức, trong lúc chưa có lòng tin. Đức Kitô Giêsu, Chúa chúng ta, đã ban cho tôi đầy tràn ân sủng, cùng với đức tin và đức mến của một kẻ được kết hợp với Người. Đây là lời đáng tin cậy và đáng mọi người đón nhận : Đức Kitô Giêsu đã đến thế gian, để cứu những người tội lỗi, mà kẻ đầu tiên là tôi. Sở dĩ tôi được thương xót, là vì Đức Giêsu Kitô muốn tỏ bày tất cả lòng đại lượng của Người nơi tôi là kẻ đầu tiên, mà đặt tôi làm gương cho những ai sẽ tin vào Người, để được sống muôn đời."( 1Tm 1,12-16 ) - ( Tư tưởng này tôi học từ bài giảng của Đức Cha Gioan Đỗ văn Ngân, GM Phụ tá GP Xuân lộc, trong lễ kỉ niệm Thành lâp Gíao xứ Chánh Tòa Xuân lộc năm 2019 ).
b.Những ngộ nhận và sứ mệnh truyền giáo :
Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ - Cả hai đều làm cho thế giới chấn động, đều có sức lan tỏa rộng lớn mà Chúa Giêsu đã sử dụng các ông trong sứ mệnh truyền giáo. Ai nói rằng Thánh Phêrô là dân chài, ít học ? Họ đã lầm to. Cũng có người cho rằng Thánh Phêrô hèn nhát vì đã chối Chúa 3 lần. Ai nói như thế là phạm thượng đấy ! Sao không nhớ lần Phêrô rút gươm ra bảo vệ Thầy mình ? Cứ thấy Thánh Phêrô rút gươm chém sứt tai người đầy tớ vị Thượng tế, đòi đi theo Thầy để bảo vệ Thầy, tự mình quả quyết không sợ bị bắt bớ tù đày .v.v...rồi cho rằng Thánh Phêrô là người nóng tính, hung hãn ? - Tất cả là những ngộ nhận. Hãy đọc Tông đồ Công vụ ( 2 chương đầu ) và hai thư của Phêrô, thì ta sẽ thấy Thánh Phêrô là người hiền lành, uyên bác, rất giỏi Thánh Kinh, Người phân tích một sự việc đều có trích dẫn Thánh Kinh. Thánh Phêrô và Anrê là hai anh em ruột, Anrê là anh, Phêrô là em, nhưng Chúa Giêsu đã chọn Phêrô làm Nhóm Trưởng trong nhóm Mười hai. Vị Tông đồ Cả ấy là Giáo Hoàng tiên khởi của Giáo Hội Công giáo, vậy mà ai dám nói Thánh Phêrô ít học, ít trình độ ? Học cao, nhiều trình độ, nhiều bằng cấp...để làm gì ? Học cao, trình độ cao mà không có nhân đức, không biết Chúa thì cũng chã có lợi ích gì cho nhân loại. Các Đấng kế vị Thánh Phêrô ngày nay, dĩ nhiên là phải giống Ngài phần nào đó mà Chúa đã chọn để thay mặt Chúa cai quản Hội Thánh trần gian. Và dĩ nhiên các Ngài được Chúa Thánh Thần hướng dẫn, sáng soi.
"Viên đá mà người thợ xây loại bỏ đã trở nên tảng đá góc tường"( Cv 4,11 v 1 Pr 2,7 ) - Câu nói này không những đúng với Chúa Giêsu mà còn đúng với cả hai Thánh Tông đồ trụ cột, vì chính Phaolô sau khi trở lại đã đem cả cuộc đời mình đi Rao giảng Tin Mừng về Đức Kitô Phục sinh, như thế là ông đã trở nên tảng đá góc tường, mặc dù Chúa Giêsu không gọi tên ông là Đá.
Xin nhắc lại : Đừng tưởng Thánh Phêrô là người ít học ? - Thánh Phêrô đã thuộc lòng Kinh Thánh và dùng Kinh Thánh dẫn chứng để giải thích cho từng sự việc xảy ra ( x Cv 1,20-22 ); Thánh Phêrô liên hệ để tìm ra được ý Chúa, khuyên bảo mọi người vâng theo và tin vào Đức Kitô Phục sinh ( x Cv 2,14-21 ) - Thánh nhân đã dẫn chứng Thánh Vịnh, nhắc đến Ngôn sứ Giôen, Tổ phụ vua Đavit ( x Cv 2,23-36 ), ông Môisê ( x Cv 3, 22-26 ). Thánh nhân chỉ để lại 2 lá thư, nhưng nội dung đề cập được rất nhiều vấn đề quan trọng. Như thế mà không giỏi, không thông thái sao ? Chúa không chọn để làm Giáo Hoàng tiên khởi sao được ? Có những con người mới thoạt nhìn bề ngoài tưởng chừng như không có trình độ học vấn, nhưng tiềm ẩn bên trong chứa đựng cả một kho tàng hiểu biết, chẳng qua là họ thích sống một cuộc đời chân chất, mộc mạc, bình dị và đơn sơ. Sau biến cố năm 1975 tại Việt Nam có thầy giáo Anh văn phải ngồi vệ đường sửa xe đạp, có Gíao sư Toán học phải chạy xe ôm, có Nhà văn chuyên nghiệp đi bán bún bò cùng vợ... Mới nhìn ta tưởng chừng những con người này không có trình độ. Chúa Giêsu đã chọn Simon, chắc chắn Chúa biết người em này bản lĩnh hơn cả người anh Anrê và lãnh đạo được cộng đoàn Môn đệ đầu tiên, Chúa biết được bên trong của mỗi một con người.
Thánh Phêrô chối Chúa 3 lần trước khi gà gáy nhưng không hèn nhát chút nào, vì trước mắt Ngài là Sứ mệnh. Những lần chối ấy là khôn ngoan, là cần thiết để tránh đi những tai họa, lo cho Giáo Hội trong những ngày đầu chưa vững vàng và lo cho cả tương lai của Giáo Hội về sau, dẫu sau này có đổ máu đào để bảo vệ đức tin. Thà là chối Chúa như vậy, còn hơn thấy Chúa, quen thân, gần gũi với quyền lực mà không làm gì được để giúp đỡ Chúa, mặc dù tự tuyên xưng mình là yêu mến Chúa nhất ( x Jn 18,15-18 ) - ( Xin lỗi, con đã nói đụng chạm đến Thánh Gioan Tông đồ ).
Thánh Phêrô không hèn nhát chút nào vì chính Ngài đã quả quyết cùng đi với Thầy mình, dẫu có bị bắt bớ tù tội.
Hèn nhát làm sao được, chính Thánh Phêrô chấp nhận cái chết tử đạo giống Thầy mình và tình nguyện đóng đinh ngược vì thấy mình không xứng đáng như Thầy mình. Ta biết Chúa ban cho Phêrô quyền năng đến nỗi tên Phù thủy bay trên không bị rơi xuống đất hộc máu ra chết, khi Phêrô ngước mắt nhìn lên.
Yếu đuối làm sao được, khi một con người dám từ bỏ gia đình, vợ con, nhà cửa...để đi theo tiếng gọi của Thầy Chí Thánh, nhất là sau Chúa Phục sinh, ông đã đem hết cuộc đời mình đi rao giảng Tin Mừng, chấp nhận tử đạo ở một vùng đất xa xôi, không phải ngay tại quê nhà.
Ngày nay có nhiều người rất hèn nhát mà dám mở miệng ra nói Thánh Phêrô hèn nhát ! Có những người dám lên tiếng tố giác những bất công của xã hội, những hành động độc ác của những kẻ lợi dụng quyền lực; còn chúng ta thì sợ sệt, im lặng. Chúng ta không đủ can đảm để tuyên xưng một vấn đề trong đạo, đôi khi còn tránh né, còn chối Chúa cả trăm ngàn lần, mà dám nói Thánh Phêrô hèn nhát !
3. Tình yêu và sự giao thoa :
Phải chăng, Đức Giêsu đã liều mạng trong việc tuyển chọn Môn đồ kế tục sự nghiệp của mình ? Thưa không, Chúa hiểu lắm chứ ! Chúa liều mạng sống mình để Cứu chuộc nhân loại, chứ Chúa không dám liều mạng trong việc tuyển chọn các Tông đồ đâu, vì Ngài biết Thánh Thần sẽ làm cho họ trở nên tốt hơn. Tin Mừng thánh Gioan ghi rõ : "Đức Giêsu nhìn ông Simon và nói : Anh là Simon, con ông Giôna, anh sẽ được gọi là Kêpha ( tức là Phêrô )"( Jn 1,42 ) - Đúng là Chúa đã chọn, không những gọi đúng tên khai sanh mà còn đặt tên khác.
"Bỏ Ngài con biết theo ai ?"- Đó là câu nói của Thánh Phêrô. Thánh Phêrô làm nghề chài lưới lâu năm nên Ngài có nhiều kinh nghiệm ra khơi. "Ra khơi" là hình ảnh quen thuộc, "lưới cá" hay "lưới người" là chuyện khác, Chúa Giêsu hiểu rõ điều ấy.
Người ta cứ nhắc đi nhắc lại việc Phêrô chối Chúa 3 lần, Phaolô bắt bớ Hội Thánh Chúa, rồi trách Chúa Giêsu sao chọn các Môn đồ tệ đến vậy ! Xin thưa, đừng dùng chữ "tệ". Dùng chữ "tệ" là không đúng, vì chắc gì ta đã tốt hơn. Chúa biết tất cả mọi sự, Chúa biết người nào thế nào, ai ra sao. Chúa hiểu rõ hơn chúng ta nhiều, xin đừng luận tội và vội vàng áp đặt lên người khác. Trước khi bị Chúa khuất phục, Phaolô bắt bớ Hội Thánh vì ông quyết chắc về đời sống đức tin, ông tin chỉ một Thiên Chúa duy nhất, không ai có thể tự xưng mình là Thiên Chúa được. Phaolô là người có quốc tịch Rôma, nhưng lại là người có thế giá trong giáo quyền Do thái; vì sự quyết chắc đó Chúa đã chọn ông : Từ một người bắt bớ tín hữu Kitô, trở thành nhà truyền giáo lỗi lạc, nhà thần học xuất chúng. Phaolô quả quyết bằng những câu nói nỗi tiếng :
."Tôi sống nhưng không phải tôi sống, mà là Đức Kitô sống trong tôi"( Gal 2,20 ).
."Tôi không muốn biết điều gì khác ngoài Đức Kitô chịu đóng đinh."
."Đối với tôi, sống là Đức Kitô."
. Phaolô còn quả quyết về thái độ sống của mình : Không gì có thể tách ông ra khỏi lòng yêu mến Đức Kitô (x Rm 8,35-39 ).
Phaolô trở thành phao vượt biển cho những người muốn vượt qua bể đời đau khổ. Ngài không phải là phao lô, còn xịn hơn cả phao rin nữa. Phaolô trở thành phao cứu sinh cho những ai đang gặp nạn, họ có thể bám vào đó để vượt qua cơn sóng gió hiểm nguy.
Khi Phêrô tuyên xưng : "Thầy là Đức Kitô Con Thiên Chúa hằng sống"(Mt 16,16 v Lc 9,20b), Chúa Giêsu nhận ra ngay Phêrô đã tuyên xưng bản tính siêu việt của Thiên Chúa, ông bổ sung cho luận điểm đức tin của Phaolô đang còn thiếu sót vì lúc ấy Phaolô chưa nhận biết Chúa Giêsu là Thiên Chúa thật nên Phaolô ra tay bắt đạo, trấn áp các Môn đệ của Đức Giêsu.
Chúa Kitô tuyên bố thiết lập Hội Thánh trên nền tảng mộ Thánh Phêrô, đâu phải chuyện vừa, vì trên mộ thánh ấy chính là "Đá Tảng", và Ngài đã tuyên bố quyền lực tà thần không làm lay chuyển được. Hơn thế nữa, Chúa còn trao chìa khóa Nước Trời cho Phêrô ( x Mt 16,18-19 ).
Thật đúng, quyền năng Chúa đã trao cho Phêrô, điều ấy thấy rõ, sách Tông đồ Công vụ ghi nhận : Thánh Phêrô chữa lành người què từ khi lọt lòng mẹ, Thánh Phêrô chữa lành kẻ đau ốm, Thánh Phêrô chữa người tê bại, Thánh Phêrô làm cho người chết sống lại...( x Cv 5,15-16 v 3,1-10 v 9,32-35 v 9,38-43 ). Chính Cục Đá đáng nể trọng đó cũng cất lên tiếng nói như một lời kêu gọi để lại cho ngàn thế hệ mai sau : "Anh em hãy tiến lại gần Đức Kitô, viên đá sống động bị người ta loại bỏ, nhưng đã được Thiên Chúa chọn lựa và coi là quý giá. Hãy để Thiên Chúa dùng anh em như những viên đá sống động mà xây nên ngôi Đền Thờ thiêng liêng... Xưa anh em chưa được hưởng lòng thương xót, nay anh em đã được xót thương" ( x 1Pr 2,4-10 ).
Cuối cùng, nét đẹp Phêrô-Phaolô, hai con người này Chúa làm cho trở nên hoàn hảo, "mỗi người mỗi vẻ" bổ sung nhau để "mười phân vẹn mười". Đó là sự giao thoa tuyệt vời. Phêrô đã giới thiệu các thư của Phaolô, khuyên mọi người đọc và tiếp nhận những giáo huấn ấy : "Anh em hãy biết rằng Chúa chúng ta tỏ lòng kiên nhẫn chính là để anh em được Cứu độ, như ông Phaolô, người anh em thân mến của chúng ta, đã viết cho anh em, theo ơn khôn ngoan Thiên Chúa đã ban cho ông. Ông cũng nói như vậy trong các thư của ông, khi bàn đến các vấn đề"( 2 Pr 3,15-16 ). Phaolô đã viết quá nhiều nên Phêrô không cần phải viết gì thêm nữa, ông chỉ để lại hai bức thư mà thôi. Phêrô cần thể hiện những hành động sống thiết thực, làm chứng nhân như Đức Kitô vậy.
4. Kết và lời nguyện ước :
Tóm lại, cả hai vị Thánh Tông đồ đáng yêu của chúng ta cùng chọn một con đường, một cùng đích để tiến bước : "Đến với Đức Kitô, vì Đức Kitô và cho Đức Kitô."
Xin cho mỗi người chúng ta đều biết vâng phục quyền bính của Gíao Hội. Chúng ta dù không thông thái, can đảm như các Ngài, nhưng ai cũng có một sứ mệnh như hai vị Tông đồ mà chúng ta kính nhớ, là sẵn sàng sống và chết cho Đức Kitô, vì Đức Kitô, với Đức Kitô. Ước gì chúng ta biết noi gương các Ngài, noi gương theo Thầy Chí thánh Giêsu hiền lành và dễ thương, luôn nhìn thấy những điều tốt đẹp nơi con người và luôn hy vọng vào những người lầm lạc trong cuộc đời này, quảng đại bỏ qua những khuyết điểm để dùng tình yêu mà hoán cải họ.
JB.SĨ TRỌNG.
( Viết sau ngày nhận thư mời dự lễ của Họ đạo Phêrô ).
P/s : Có người khi mới đọc tựa của bài viết này, họ đã trợn mắt nói :
_ Uả ! Ông muốn giỡn hả ông ?
Tôi trả lời :
_ Tôi đâu có giỡn. Anh cứ thử đọc nghiêm túc đi.
